کتابداری و اطلاع رسانی

کتابخوانی نابینایان؛ حقی که جدی نمی گیرند

ضروری است بخشی از فضای کتابخانه های معمولی به نابینایان اختصاص داده شود تا آنها هم از لذت مطالعه محروم نشوند.

مشکلات نابینایان کشور ما یکی دوتا نیست. خیلی هایشان با وجود شایستگی، داشتن مدرک تحصیلی و دانش بالا،بیکار مانده اند و شغلی برای امرار معاش ندارند.

هنوز فکری هم به حال رفت و آمد بی دغدغه نابینایان نشده است و در اغلب شهرهای کشور، تسهیلاتی برای رفت و آمد این گروه از معلولان وجود ندارد.

علاوه بر این موارد، مشکلات مسکن، مناسب نبودن معابر، غیر قابل استفاده بودن ناوگان حمل و نقل عمومی برای روشندلان، مشکلات سخت افزاری و نرم افزاری برای ادامه تحصیل بی دغدغه در مدرسه و دانشگاه و همچنین نبود فرهنگسازی مناسب برای برخورد انسانی و به دور از ترحم با نابینایان، از دیگر مشکلات نابینایان ایرانی است که حل آنها بیشتر از آنکه به اعتبار مالی نیاز داشته باشد، به تغییر نوع نگاه مسئولان به توانایی های منحصر به فرد این افراد ارتباط دارد.

اما مشکل دیگری که شاید برای نابینایان علاقه مند به دانش و تحصیل، دست کمی از دیگر مشکلاتشان نداشته باشد، بحث کتابخوانی معلولان و نبود امکانات مناسب برای مطالعه است.
در بسیاری از شهرهای کشور- به خصوص شهرهای کوچک و دورافتاده- کتابخانه ویژه نابینایان وجود ندارد و حتی در بسیاری از کتابخانه های معمولی هم ، قفسه های ویژه ای برای کتاب نابینایان نداریم.

کمبود کتابخانه های ویژه نابینایان در اغلب شهرهای کشور، کار را به آنجا کشانده که کتابخانه های ویژه نابینایان در مراکز کلانشهرها، مجبور می شوند کتاب های ویژه نابینایان را به شهرهای کوچک پست کنند و نابینایان هم پس از مطالعه کتاب ها، دوباره کتاب ها را برای کتابخانه شهرهای بزرگ پست کنند.

البته از شرایط کتابخوانی نابینایان ساکن در روستاها هم صحبتی به میان نمی آوریم، زیرا نگفته معلوم است که این گروه از معلولان روستایی، هیچ امکاناتی برای مطالعه کتاب های مورد علاقه شان ندارند.

با توجه به این که کتاب های ویژه نابینایان به دو صورت بریل و گویا منتشر می شود، ولی به دلیل اختصاص ندادن اعتبارات کافی،روند تولید این نوع کتاب های خاص هم بسیار کند است. بسیاری از نابینایان گلایه مندند که نمی توانند به منابع روز دسترسی داشته باشند و معمولا کتاب ها را موقعی می خوانند که زمان زیادی از انتشار آن می گذرد.

حتی این مشکل کند بودن روند تولید کتاب های نابینایان، دانش آموزان و دانشجویان نابینا را هم به زحمت انداخته است. به طور مثال، در برخی مدارس استثنائی کشور شاهد هستیم که کتاب های درسی دانش آموزان نابینا، دیر به دستشان می رسد و همین دیر رسیدن کتاب ها، خودش می تواند به افت تحصیلی منجر شود.
واقعیت این است که دسترسی نداشتن بی دغدغه نابینایان به کتاب، اعتبار مالی چندانی نمی خواهد و اصلا حرف ما هم این نیست که در یک بازه زمانی کوتاه، کتابخانه ویژه نابینایان در همه شهرهای کشور تاسیس شود، بلکه حرف منطقی این است که خیلی راحت می شود با صرف کمترین اعتبار مالی، قسمتی از کتابخانه های معمولی در سطح شهرها را به نابینایان اختصاص داد تا آنها هم از لذت مطالعه و حق کتابخوانی محروم نمانند

روزنامه جام جم / دوشنبه 30تیر 1393